| |
 |
|
İPEK LİFLERİNDEKİ SERİSİNİN ENZİMATİK OLARAK UZAKLAŞTIRILMASI
Bir serisin proteini ve serisin tarafından etrafı sarılan iki fibroin proteininden oluşan birleşik materyal olan ipek lifleri, Bombyx Mori türündeki ipek böceğinden elde edilmektedir. Her ikisi de protein olan fibroin ve serisin sırayla % 75 ve % 25 oranında liflerde bulunmaktadır. İpek kozasından ipek lifinin çekilerek işlenmesi ve giysi şekline getirilmesi birçok adımdan oluşmaktadır. Bunlar: makaraya ipliğin sarılması, dokuma, serisinin uzaklaştırılması, boyama veya baskı ve bitim işlemleridir. Serisinin tamamen uzaklaştırılması anahtar bir proses olup bunun sonucunda ipek lifleri, kendine özgü parlak görünüm, yumuşak tutum ve iyi derecede dökümlülük gibi tüketici tarafından çok istenen özelliklere sahip olmaktadır. Günümüzde ipekteki serisin, genellikle sabun ve alkali içeren alkali banyolarında uzaklaştırılmaktadır. Sabun, kesintisiz işlemlerde suni deterjanların yerine kullanılmaktadır. Son yıllarda, serisinin uzaklaştırılması konusunda proteinleri parçalayan enzimlerin kullanılmasıyla ilgili birtakım çalışmalar yapılmıştır. Çeşitli asit, nötr ve alkali proteazlar bu proseslerde kullanılmıştır. Alkali proteazlar, serisinin tamamen ve düzgün uzaklaştırılması, mukavemetin azalmaması ve yüzey düzgünlüğünün, tutumun ve parlaklığın geliştirilmesi açısından asidik ve nötr olanlardan daha iyi bir şekilde etki göstermiştir. Bu yazıda, ipek liflerindeki serisinin enzimatik olarak uzaklaştırılması hakkında bilgi verilmeye çalışılmıştır.
Anahtar Kelimeler: İpek, serisin, fibroin, serisinin uzaklaştırılması, enzim, proteaz
Prof. Dr. Kerim DURAN (Ege Ü. Tekstil Mühendisliği Bölümü), Tek. Müh. Duygu ÖZDEMİR (Tübitak Tekstil Araştırma Merkezi), Arş. Gör. Eylen Sema NAMLIGÖZ (Ege Ü. Tekstil Mühendisliği Bölümü)
[ Geri ]
|
 |
|
