| |
 |
|
REAKTİF BOYALI ÖRGÜ KUMAŞLARIN PARÇA BASKIDAKİ ISIL İŞLEM SONRASINDA RENK DEĞİŞTİRME EĞİLİMLERİNİN İNCELENMESİ
Son yıllarda hazır giyim ürünlerinin görünüm özelliklerini geliştirmede yaygın olarak kullanılan tekniklerden biri de parça baskıdır. Parça baskıda, baskı karakteristiğine ve işletmelerin çalışma koşullarına bağlı olarak fiksaj işlemi 130-200°C gibi yüksek sıcaklıklarda ve birkaç dakikalık sürelerde gerçekleştirilmekte; bu çalışma koşullarında ısıl işleme tabi tutulan baskılı kumaş parçaları ile baskısız (ısıl işlemden geçirilmeyen) kumaş parçaları arasında önemli derecede renk farklılığı oluşmaktadır.
Bu çalışmada, reaktif boyalı pamuklu örgü kumaşlarda parça baskının fiksaj koşullarında meydana gelen renk değişiminin reaktif boyarmaddeler ile ilişkisi araştırılmıştır. İlk olarak, reaktif boyarmaddelerin kromofor grubunun cinsi ile ısıl işlem sonrası kumaşlarda oluşan renk değişimi arasındaki ilişki incelenmiştir. Ardından reaktif boyarmaddelerin ısıl hassasiyetleri daha geniş olarak ele alınmıştır. Ayrıca boyama koyuluğunun ısıl işlem sonrası kumaşta meydana gelen renk değişimi üzerine etkileri incelenmiştir. Kumaşlar, CIE (Commission International d’Eclairage) 1976 renk uzayı L* a* b* koordinatları kullanılarak değerlendirilmiştir.
Yapılan denemeler sonucunda, boyarmaddelerin ısıl hassasiyetlerinin, boyarmadde molekülünde renkliliği esas olarak belirleyen kromofor grubun cinsini göz önüne alarak genelleştirilemeyeceği, her boyarmaddenin kendi molekül yapısına göre ısıl hassasiyete sahip olduğu belirlenmiştir. Açık tonda boyanmış kumaşlarda meydana gelen renk değişiminin nedenlerinden birisi de ısıl işlem sonrası pamuk liflerinde oluşan sararmadır.
Anahtar Kelimeler: Parça baskı, sararma, renk değişimi, ısıl işlem, reaktif boyarmadde
Yrd. Doç Dr. Arif Taner ÖZGÜNEY (Ege Ü. Tekstil Mühendisliği Bölümü), tekstil Müh. Kadir ÖZKAYA (E.Ü-T.T.V Tekstil Araştırma Merkezi), Araş. Gör. Arzu ÖZERDEM (Ege Ü. Emel Akın Meslek Yüksek Okulu)
[ Geri ]
|
 |
|
